تبخال لب چرا میزند؟ درمان فوری، علت، علائم و عکس تبخال لب
تبخال از شایعترین عفونتهای ویروسی در اطراف دهان به شمار میرود که از ویروس هرپس سیمپلکس به وجود میآید. این بیماری معمولاً قابل درمان نیست و فقط با یک سری روشها میتوان آن را کنترل کرد.
در واقع، تبخال فراتر از یک زخم ساده بوده و عمدتاً نشانه ضعف سیستم ایمنی بدن و واکنش فیزیکی بدن به استرس یا تغییرات هورمونی است. این زخمها معمولاً علائمی دارند که در ادامه این مقاله از ساختمان پزشکان به علائم و مؤثرترین روشهای درمان تبخال لب خواهیم پرداخت تا با درک صحیح این عفونت ویروسی، از بروز آن پیشگیری کنید.
چرا تبخال لب میزنیم؟
یکی از سؤالات شایعی که بسیاری از افراد با آن مواجه هستند این است که چرا تبخال میزنیم؟ در واقع ویروس هرپس، یک ویروس خفته در بدن است که معمولاً محرکهایی باعث فعال و بیدار شدن آن در ناحیه لب و دهان میشوند. از علتهای اصلی تبخال زدن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
1.ضعف سیستم ایمنی
هر بار که بدن درگیر بیماریهای مختلف مانند سرماخوردگی یا بیماریهای ویروسی میشود، سیستم ایمنی بدن با این بیماریها مقابله کرده و در واقع ویروس هرپس به راحتی خود را نشان میدهد.
2.استرس
اصلیترین و بزرگترین محرک فعال شدن این ویروس، استرس و فشار روانی است.
3.تغییرات هورمونی
تغییرات هورمونی، بهخصوص در دوران قاعدگی، اغلب خانمها دچار تبخال میشوند.
علت تبخال لب قبل از پریود:
دلیل اصلی تبخال لب قبل از پریود، نوسانات و افت سطح هورمونهای استروژن و پروژسترون است. این تغییرات هورمونی باعث ضعیف شدن موقت سیستم ایمنی شده و به ویروس نهفته هرپس سیمپلکس (HSV-۱) اجازه میدهد تا فعال و به شکل تبخال روی لب ظاهر گردد.
4.قرار گرفتن در معرض نور خورشید
اشعه UV باعث تحریک ویروس هرپس شده و به پوست لب آسیب میرساند؛ در نتیجه لب تبخال میزند.
5.آسیب به پوست لب
برخی پروسههای زیبایی مانند تزریق فیلر یا جراحیهای دندانپزشکی به پوست لب آسیب زده و باعث بیدار شدن این ویروس در ناحیه لب میشوند.
تبخال لب چقدر طول می کشد؟
از زمان بروز تبخال تا بهبود آن معمولاً دو هفته به طول میانجامد. فرد حدوداً چند روز قبل از ایجاد تبخال، احساس گزگز یا سوزش در ناحیه لب دارد که بهترین زمان درمان تبخال همین موقع است. پس از این احساس، در اطراف دهان زخمها و تاولهای برجسته پر از مایع مشاهده میشود که کمی دردناک هستند و تا زمانی که پوسته پوسته شوند، بهبود این زخمها حدود دو هفته و حتی بیست روز به طول میانجامد. دقت داشته باشید که تا اتمام پوستهشدن تبخال، میزان مسری بودن آن بسیار بالا است و در صورت لمس یا بوسیدن، به فرد دیگر منتقل خواهد شد.
علائم تبخال لب چیست؟
در ظاهر، تبخال فقط یک زخم ساده به نظر میرسد، اما علائم آن در بدن بسیار زیاد است و پیش از اینکه بیرون بزند، با علائم زیر در بدن هشدار میدهد:
- رایجترین نشانه فعال شدن ویروس هرپس، سوزنسوزن شدن پوست لب است.
- بالا رفتن دمای بدن و تب نشانهای از واکنشهای سیستم ایمنی بدن به ویروس میباشد.
- داشتن احساسی مانند سرماخوردگی و درد عضلات بدن، یکی دیگر از نشانههای بروز تبخال میباشد.
- در موارد شدیدتر، در ناحیه گردن و زیر چانه، غدد لنفاوی جهت مقابله با عفونت دچار تورم میشوند.
- در نهایت، خوشههایی از تاول و زخم در اطراف لب و داخل دهان به وجود میآید که در انتها به زخم تبدیل شده و خوب میشود.
درمان تبخال لب فوری (در 3 دقیقه!)
بر اساس گزارشات مایو کلینیک، تبخال درمان قطعی ندارد اما یک سری روشهای درمانی در دوره عود بیماری به کنترل آن کمک میکنند؛ این روشها، بهخصوص داروهای ضدویروسی، باعث بهبود سریع زخمها شده و همچنین از دفعات عود بیماری در آینده کاهش میدهند.
داروهای ضدویروس
استفاده از داروهای مبتنی بر ضدویروسها اصلیترین روش درمانی محسوب میشوند. داروهایی مانند **آسیکلوویر** در مراحل اولیه از گسترش تاولها جلوگیری میکنند. همچنین در مواردی که فرد بهطور مکرر تبخال میزند، پزشک ممکن است این داروها را به صورت خوراکی تجویز کند. در کنار آسیکلوویر، از داروهای ترمیمکننده و با ماده محافظتی استفاده میشود تا از خونریزی و ترک خوردن زخم جلوگیری شود.
برای پیدا کردن بهترین متخصص و دکتر پوست در مناطق زیر کلیک کنید:
روشهای درمان خانگی تبخال لب
اگرچه درمانهای خانگی نمیتوانند ویروس هرپس را از بین ببرند، اما میتوانند درد، سوزش و التهاب را کاهش داده و به بهبود سریعتر زخم کمک کنند. بهترین نتیجه زمانی حاصل میشود که این روشها از همان مراحل اولیه، یعنی هنگام احساس گزگز یا سوزش لب، استفاده شوند.
کمپرس سرد
قرار دادن یک تکه یخ پیچیده شده در پارچه تمیز یا کمپرس سرد روی تبخال به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه، چند بار در روز، میتواند التهاب، قرمزی و درد را کاهش دهد. دقت کنید یخ را مستقیماً روی پوست قرار ندهید؛ زیرا ممکن است باعث آسیب به پوست شود.
درمان تبخال لب با سیر
سیر دارای ترکیباتی مانند آلیسین است که خاصیت ضدویروسی و ضدباکتریایی دارد. با این حال، قرار دادن سیر خام روی تبخال ممکن است باعث تحریک پوست و افزایش سوزش شود. بهتر است سیر را بیشتر بهعنوان بخشی از رژیم غذایی مصرف کنید و از تماس مستقیم آن با زخم خودداری نمایید.
درمان تبخال لب با سرکه سیب
سرکه سیب به دلیل خاصیت ضدعفونیکنندگی، یکی از درمانهای خانگی رایج محسوب میشود. در صورت استفاده، حتماً آن را با مقدار مساوی آب رقیق کرده و با یک گوشپاککن تمیز، بهآرامی روی اطراف ضایعه بزنید. اگر احساس سوزش شدید یا تحریک پوستی ایجاد شد، مصرف آن را متوقف کنید.
عسل طبیعی
عسل طبیعی، بهویژه عسل مانوکا، دارای خواص ضدباکتری و ضدالتهابی است و میتواند به کاهش التهاب و تسریع ترمیم زخم کمک کند. مقدار کمی عسل را با یک گوش پاک کن تمیز، روزانه ۲ تا ۳ بار روی تبخال بمالید.
ژل آلوئهورا
ژل خالص آلوئهورا باعث خنک شدن پوست، کاهش التهاب و تسکین درد میشود. استفاده از مقدار کمی ژل تازه یا محصولات استاندارد آلوئهورا، چند بار در روز، میتواند احساس سوزش را کمتر کند.
حفظ رطوبت لب
خشک شدن لبها باعث ترک خوردن تبخال و طولانی شدن روند بهبود میشود. استفاده از وازلین یا بالم لب بدون عطر، به محافظت از زخم و جلوگیری از ترک خوردگی کمک میکند.
نوشیدن آب کافی و تغذیه مناسب
کمآبی بدن روند ترمیم زخم را کند میکند. مصرف آب کافی، میوهها و سبزیجات تازه و مواد غذایی سرشار از ویتامین C، روی (زینک) و پروتئین میتواند عملکرد سیستم ایمنی را تقویت کرده و به بهبود سریعتر تبخال کمک کند.
کاهش استرس و خواب کافی
استرس یکی از مهمترین عوامل فعال شدن ویروس هرپس است. داشتن ۷ تا ۹ ساعت خواب شبانه، انجام مدیتیشن، یوگا یا پیادهروی سبک میتواند احتمال عود مجدد تبخال را کاهش دهد.
از دستکاری تبخال خودداری کنید
تاولها را نترکانید و زخم را دستکاری نکنید؛ زیرا این کار علاوه بر افزایش خطر عفونت باکتریایی، احتمال انتقال ویروس به سایر قسمتهای بدن یا افراد دیگر را نیز افزایش میدهد. همچنین پس از تماس با ناحیه تبخال، دستهای خود را با آب و صابون بشویید.
چطور از شیوع تبخال جلوگیری کنیم؟
در مرحله اولیه تا زمانی که تاولها آبکی هستند، تبخال بسیار واگیردار است. برای جلوگیری از انتقال آن به افراد یا نواحی دیگر بدن، رعایت این نکات ضروری است
- عدم روبوسی در هنگام فعال بودن زخم
- شستشوی مداوم دستها با آب و صابون
- جدا کردن لوازم شخصی مانند حوله، لیوان، قاشق یا رژلب
- عدم دستکاری زخم و خودداری از ترکاندن تاول
- عدم استفاده از تیغ در نواحی تبخال جهت جلوگیری از تکثیر آن
نکته مهم: معمولاً افرادی که در سالانه بیش از 9 بار دچار تبخال میشوند، اغلب در معرض بروز جدی این ویروس در هنگام استرس هستند، ممکن است پزشک داروهای ضدویروس را برای فرد تجویز کند تا بهطور مرتب استفاده نماید.
عوارض احتمالی تبخال لب چیست؟
در نگاه اول، تبخال مشکلی گذرا و موقتی به نظر میرسد؛ اما با این حال، در صورت عدم رسیدگی درست، در افرادی که ضعف شدید سیستم ایمنی دارند، ممکن است با عوارض جدی همراه باشد. این عوارض احتمالی شامل موارد زیر است:
- عفونتهای باکتریایی: بروز عفونتهای باکتریایی همراه با تورم شدید که ممکن است نیاز به درمان با آنتیبیوتیکها داشته باشد.
- انتشار به نواحی دیگر: در موارد شدیدتر، احتمال انتشار ویروس به نقاط مختلف بدن، از جمله چشمها، وجود دارد.
تفاوت تبخال و آفت دهان چیست؟
آفت دهان و تبخال برخی اوقات از لحاظ ظاهر شبیه به هم هستند، اما علت آنها، نحوه انتقال و محل ایجادشان با هم فرق میکند. هر دوی این موارد جزو زخمهای دردناک در ناحیه دهان هستند که شناخت تفاوتهای آنها به تشخیص روش درمانی مناسب کمک میکند.
| ویژگی | تبخال لب | آفت دهان |
|---|---|---|
| علت ایجاد | ویروس هرپس سیمپلکس (HSV-1) | علت دقیق مشخص نیست؛ استرس، تغییرات هورمونی، کمبود ویتامینها، حساسیت غذایی و آسیبهای دهانی از عوامل مؤثر هستند. |
| ظاهر ضایعه | تاولهای کوچک و خوشهای پر از مایع که بعداً زخم میشوند. | زخم گرد یا بیضی سفید یا زرد با حاشیه قرمز. |
| محل ایجاد | بیشتر روی لب، اطراف دهان، بینی و گاهی داخل دهان. | داخل دهان، روی زبان، لثه، داخل گونه و سطح داخلی لب. |
| علائم اولیه | گزگز، سوزش یا خارش قبل از ایجاد تاول. | معمولاً درد یا سوزش ناگهانی بدون ایجاد تاول. |
| واگیردار بودن | بله؛ از طریق روبوسی، تماس مستقیم و وسایل شخصی منتقل میشود. | خیر؛ آفت دهان مسری نیست. |
| مدت زمان بهبود | معمولاً ۷ تا ۱۴ روز (گاهی تا ۲۰ روز). | معمولاً ۷ تا ۱۴ روز و بدون ایجاد اسکار بهبود مییابد. |
| روش درمان | داروهای ضدویروس مانند آسیکلوویر، مراقبت از زخم و کاهش استرس. | دهانشویه، ژلهای موضعی، داروهای ضدالتهاب و رفع عامل زمینهای. |
| احتمال عود | زیاد؛ ویروس در بدن باقی میماند و ممکن است دوباره فعال شود. | ممکن است تکرار شود، اما ناشی از ویروس نیست و به عوامل زمینهای بستگی دارد. |
تبخال نوعی بیماری ویروسی است که از ویروس هرپس سیمپلکس نشات میگیرد. این ضایعه به صورت تاولهای کوچکِ پر از مایع در اطراف لب، بینی و برخی اوقات در داخل دهان ظاهر میشود. قبل از ایجاد تبخال، افراد در محل ضایعه حس گزگز یا سوزش دارند که پس از چند روز این تاولها تبدیل به زخم شده و در نتیجه بعد از دو هفته بهبود مییابند.
اما آفت دهان غیرواگیردار است و تا به حال علت دقیق آن به طور کامل مشخص نشده است. عواملی مانند تغییرات هورمونی، استرس، مصرف یک سری مواد و حساسیت به برخی مواد غذایی یا کمبود بعضی ویتامینها باعث ایجاد آن میشوند که اغلب روی لثه، زیر زبان و قسمت داخلی لب ایجاد شده و به صورت زخم سفید با حاشیه قرمز دیده میشود.
معمولاً این دو عارضه تفاوت مهمی در محل بروز دارند؛ تبخال بیشتر در قسمت بیرونی دهان و روی لبها دیده میشود، در حالی که آفت بیشتر داخل دهان ایجاد میشود. همچنین آفت دهان مسری نیست، اما تبخال با روبوسی یا استفاده از وسایل شخصی به دیگران منتقل میشود.
پس دقت داشته باشید که اگر زخمهایی به صورت تاولهای خوشهای و پر از مایع در اطراف لب مشاهده کردید، به احتمال زیاد تبخال است؛ اما اگر زخمهای گرد سفید رنگ در داخل دهان ایجاد شد، احتمال آفت دهان وجود دارد که میتوان با یک سری داروها آنها را درمان کرد.
چه زمانی برای تبخال به پزشک مراجعه کنیم؟
برخی افراد در هنگام ایجاد تبخال دچار استرس میشوند و این سوال برایشان پیش میآید، آیا این عارضه نیاز به مراجعه به پزشک دارد یا خیر؟ تبخال یک نوع عفونت ویروسی خفیف است که معمولاً عوارض جدی به همراه ندارد و در اکثر شرایط بدون نیاز به بررسی پزشک درمان میشود. اما شناخت یک سری علائم هشداردهنده اهمیت بسیار زیادی دارد تا از بروز عوارض جدی جلوگیری شده و ضایعه زودتر درمان گردد.
چنانچه تبخال بیش از دو هفته ادامه داشت یا ضایعات آن دارای التهاب و درد شدید بود، باید به پزشک مراجعه کنید.
همچنین احتمال گسترش تبخال به ناحیه چشم هم وجود دارد؛ بنابراین مراجعه سریع به چشم پزشک اهمیت بسیار زیادی دارد، چون عفونت چشم ناشی از ویروس تبخال به قرنیه چشم آسیب رسانده و حتی بینایی را هم تهدید میکند.
افرادی که به HIV مبتلا هستند، سیستم ایمنی ضعیفی دارند، کسانی که مبتلا به سرطان هستند و افراد دریافتکننده پیوند عضو، همگی در معرض تبخالهای طولانیمدت هستند که باید حتماً تحت نظر پزشک باشند.
چنانچه فردی علائمی همچون تورم غدد لنفاوی، سردردهای شدید یا دشواری در بلع داشته باشد، نباید آنها را نادیده بگیرد.
همچنین بررسی پزشک برای نوزادان، بانوان باردار یا افرادی که برای اولین بار به این ویروس مبتلا شدهاند، اهمیت بسیار زیادی دارد.
بنابراین، هرگاه علائم غیرعادی از این بیماری مشاهده کردید یا دوره درمان آن طولانی شد، بهترین راهکار مراجعه به پزشک است.
آنچه در مقاله تبخال لب خواندید
بر اساس گزارشهای منتشر شده سازمان بهداشت جهانی، دو سوم افراد جهان به ویروس هرپس آلوده هستند. تبخال لب تجربهای تلخ و آزاردهنده است که با شناخت صحیح علائم و روشهای جلوگیری، میتوان دوره بیماری را کوتاهتر کرد و با استفاده از داروهای آنتیویروس، سرعت بهبود آن را تسریع بخشید.
در صورت بروز مشکلات پوستی و گسترش بیشتر تبخال در نواحی مختلف پوست، مراجعه به پزشک کلید درمان است. به همین منظور، در سایت ساختمان پزشکان، پزشکانی در رابطه با درمان بیماریهای پوست و مو، از جمله تبخال لب، معرفی شدهاند تا دسترسی راحتتر به پزشکان داشته باشید.
چه کسانی بیشتر تبخال می زنند؟
افرادی که دارای سیستم ایمنی ضعیفی هستند، کسانی که مبتلا به بیماریهای خودایمنی هستند بانوانی که در دوران تغییرات هورمونی به سر میبرند و افرادی که سطح استرس آنها بالاست، بیشتر در معرض بروز تبخال قرار دارند.
علت تبخال بعد فیلر لب چیست؟
تبخال زدن بعد از فیلر لب یکی از مشکلات شایع در بین افرادی است که سابقه تبخال دارند. معمولاً در پروسه تزریق، امکان فعال شدن و تحریک ویروس HSV-1 (که حامل ویروس هرپس میباشد) بیشتر میشود. از این رو، حتماً قبل از انجام تزریق، پزشک خود را از سوابق این بیماری مطلع کنید.
چرا لب تبخال میزند؟
دلیل اصلی تبخال زدن لب، فعال شدن ویروس هرپس سیمپلکس (HSV) در زمان استرس، تغییرات هورمونی یا آسیبهای فیزیکی به لب است.
علت تبخال لب قبل از پریود چیست؟
در طول چرخه قاعدگی و پریود، بدن تغییرات هورمونی زیادی را تجربه میکند؛ در این دوران، پوست حساستر شده و امکان فعال شدن ویروس هرپس در ناحیه لب بسیار زیاد است.