راکوتان، قویترین داروی ضدجوش

افراد زیادی به خاطر داشتن جوش‌های مقاوم به درمان دچار افت اعتماد به نفس می‌شوند. در این شرایط، این جوش‌ها تنها یک مشکل پوستی ساده نیستند؛ بلکه عاملی هستند که می‌توانند کیفیت زندگی و روابط اجتماعی فرد را به طور جدی تحت‌الشعاع قرار بدهند. وقتی جوش در برابر درمان‌های رایج مقاومت نشان‌ می‌دهد و با کرم‌ها، آنتی‌‌بیوتیک‌ها و درمان‌های موضعی ساده از بین نمی‌رود، معمولا پزشک درمان نهایی را پیشنهاد می‌دهد که شامل استفاده از راکوتان است.

راکوتان قوی‌ترین دارو برای درمان آکنه محسوب می‌شود و اثربخشی بسیار بالایی دارد؛ با این حال مصرف آن بدون نظارت و آگاهی پزشک ممکن است عوارض جدی‌ و جبران‌ناپذیری را به‌همراه داشته باشد. به همین دلیل آشنایی و شناخت نحوه عملکرد راکوتان؛ موارد مصرف، عوارض و احتیاطات آن برای افرادی که قصد شروع درمان با مصرف این دارو را دارند، ضروری است.‌

ما در این مقاله به بررسی دقیق و علمی این موارد می‌پردازیم و تلاش می‌کنیم تا به سوالات رایج درباره مصرف این دارو پاسخ دهیم.

قرص راکوتان چیست؟

راکوتان که آن را به عنوان قوی‌ترین راه درمان آکنه می‌شناسیم در واقع نام تجاری ایزوترتینوئین (Isotretinoin) است. این دارو از مشتقات ویتامین A محسوب می‌شود و کاربرد اصلی آن برای درمان آکنه‌های کیستی شدید و مقاوم به درمان است.

نحوه عملکرد این دارو کاملا با داروهای موضعی یا آنتی‌بیوتیک‌هایی که برای درمان بیماری‌‌های پوستی استفاده می‌شوند، متفاوت است. راکوتان برخلاف دیگر داروها، به طور مستقیم علت اصلی ایجاد جوش را هدف قرار می‌دهد، یعنی مستقیما روی غدد چربی پوست اثر می‌گذارد. به همین خاطر یک روش درمان ریشه‌ای است و نتایج عمیقی به همراه دارد.

راکوتان چگونه جوش‌ها را درمان می‌کند؟

گفتیم که نحوه عملکرد راکوتان با داروهای پوستی دیگر متفاوت است و اثرگذاری ریشه‌ای‌تری دارد؛ اما دقیقا چطور این کار را می‌کند؟ راکوتان از چند مسیر مختلف آکنه را تحت تاثیر قرار می‌‌دهد.

در اولین مرحله، این دارو عملکرد غدد چربی‌ساز یا سبابه پوست را دچار اختلال می‌کند تا چربی کمتری ترشح شود. این کاهش چربی پوست موجب می‌‌شود که محیط پوست دیگر برای رشد باکتری‌هایی که باعث بروز آکنه می‌شوند، مناسب نباشد.

از طرف دیگر، این دارو فرآیند ریزش سلول‌های پوستی را نرمال‌سازی می‌کند، به همین دلیل منافذ پوست دیگر بسته نمی‌شوند، درنتیجه پوست ملتهب نمی‌گردد و جوشی ایجاد نمی‌شود. با این عملکرد راکوتان کمک می‌کند جوش‌‌ها به مرور بهبود پیدا کنند و جلوی ایجاد جوش‌های تازه را نیز می‌گیرد.

نحوه مصرف راکوتان چگونه است؟

راکوتان دارویی نیست که بتوان آن را سرخود و بدون تجویز پزشک مصرف کرد و نحوه مصرف را نیز باید پزشک متخصص پوست تعیین کند؛ زیرا دوز این دارو بر اساس وزن بدن، شدت و پراکندگی آکنده‌ها، واکنش بدن به دارو و بیماری‌های زمینه‌ای فرد تعیین می‌شود.

اما به طور معمول این دارو باید به صورت روزانه و همراه با غذا مصرف شود تا بهترین نتیجه را داشته باشد. خوردن دارو همراه با غذا به جذب بهتر آن کمک می‌کند. فراموش نکنید که حتی تغییر دوز راکوتان بدون مشورت با پزشک بسیار خطرناک است و ممکن است عوارض شدیدی به همراه داشته باشد؛ پس برای مصرف این دارو کاملا مطابق با نظر پزشک متخصص خود عمل کنید.

چه مدت بعد، تأثیر راکوتان را می‌بینیم؟

وقتی راکوتان مصرف می‌‌کنید، در واقع یک مسیر درمان موثر اما طولانی را شروع کرده‌اید. این مسیر درمان بسته به شدت آکنه‌‌های شما و واکنش بدنتان به دارو ممکن است کوتاه‌تر یا طولانی‌تر شود؛ اما به طور متوسط برای دیدن اثربخشی اولیه واقعی دارو بین 2 تا 3 ماه زمان لازم است.

نکته مهم این است که برای رسیدن به نتایج پایدار باید حتما دوره مصرف دارو کامل شود و قطع زودهنگام درمان ممکن است با بازگشت دوباره آکنه‌ها همراه باشد. همچنین افزایش و تشدید آکنه در 3 تا 6 هفته اول درمان طبیعی است و شما باید پیش از شروع مصرف دارو خود را برای این وضعیت آماده کنید.

بهترین زمان مصرف قرص راکوتان چه زمانی است؟

راکوتان بهترین اثربخشی و جذب را زمانی دارد که همراه با یک وعده غذایی اصلی یعنی ناهار یا شام مصرف شود؛ چون چربی غذا باعث افزایش جذب دارو خواهد شد. همچنین باید توجه داشت که مصرف منظم دارو در ساعات مشخص نیز به تاثیرگذاری بهتر آن و جلوگیری از ایجاد عوارض جانبی کمک می‌کند. پس اگر درحال درمان با قرص راکوتان هستید، بهتر است وعده‌‌های غذایی خود را در ساعات مشخصی از روز بخورید تا بتوانید دارو را همراه با آن مصرف کنید.

قرص راکوتان مناسب چه سنی است؟

استفاده از راکوتان یک روش درمانی بسیار قوی است؛ به همین دلیل برای کوکان توصیه نمی‌شود. این دارو معمولا برای افراد بالای 12 سال که از نظر رشدی به تکامل نسبی رسیده‌اند تجویز می‌‌گردد و حتما باید تحت نظارت پزشک مصرف شود. همچنین عامل مهم در تعیین مصرف راکوتان، شدت آکنه‌ها و مقاومت آن‌ها به درمان است. به همین دلیل برای نوجونان نیز معمولا ابتدا راهکارهای دیگر درمانی پیشنهاد می‌شوند و گزینه آخر مصرف راکوتان خواهد بود.

موارد مصرف قرص راکوتان چیست؟

گفتیم که راکوتان روش درمانی‌ای نیست که به سادگی توصیه شود و معمولا در ابتدای روند درمان، داروها و روش‌های دیگر سنجیده می‌شوند و درصورتی که پاسخگو نباشند، راکوتان تجویز خواهد شد؛ اما این دارو در واقع تنها راه درمان قطعی آکنه‌های شدید کیستی یا ندولار است و اگر آکنه‌ها باعث ایجاد اسکار (جای جوش) روی صورت شده باشند یا شدت آن‌ها خیلی زیاد باشد و تاثیر روانی منفی بر بیمار گذاشته باشند، ممکن است از همان ابتدا این روش درمانی در پیش گرفته شود.

قرص راکوتان برای چه نوع جوشی مناسب است؟

راکوتان برای هر جوشی مناسب نیست. این دارو برای درمان جوش‌های کیستی، شدید، عمیق، چرکی و دردناک تجویز می‌شود و نباید برای درمان جوش‌های خفیف مثل جوش‌های سرسیاه یا هورمونی با شدت کم از این دارو استفاده کرد. بهتر است برای درمان این نوع جوش‌ها از درمان‎های ساده‌تر و کم عوارض دیگر استفاده شود.

مقاله پیشنهادی: درمان فوری جوش در یک روز

چند عدد راکوتان در روز باید بخورم؟

اینکه باید چه تعداد کپسول راکوتان را در روز مصرف کرد بستگی به نظر پزشک متخصص دارد. معمولا افراد موظفند بین 1 الی 2 کپسول را به صورت روزانه همراه با غذا مصرف کنند؛ اما ممکن است در برخی شرایط نظر پزشک چیز دیگری باشد. در واقع ملاک اصلی در تعیین تعداد مصرف این دارو رسیدن به دوز تجمیعی مناسب در پایان دوره است نه تعداد ثابت مصرف روزانه. پس ممکن است پزشک معالج در قسمتی از دوره درمان تعداد را بیشتر و در دوره دیگر آن را کمتر کند.

قرص راکوتان چه عوارضی دارد؟

راکوان قدرتمندترین داروی درمان آکنه است؛ به همین دلیل عوارض بیشتری نیز نسبت به سایر روش‌های درمانی دارد. اما خوشبختانه اکثر عوارض شایع این دارو قابل کنترل هستند و خطر جدی و ماندگاری برای فرد تحت درمان ایجاد نمی‌کنند. رایج‌‌ترین عوارض ناشی از مصرف راکوتان عبارت اند از:

• خشک شدن شدید پوست
• خشک شدن شدید لب‌ها
• احساس خشکی در چشم و بینی
• پوسته‌ریزی
• حساسیت پوستی
• افزایش چربی یا آنزیم‌های کبدی
• بروز دردهای عضلامی یا مفصلی

علاوه‌بر عوارض ذکر شده، مصرف راکوتان در برخی افراد ممکن است باعث برهم خوردن تعادل هورمونی شود و عوارض نادر اما جدی‌تری به همراه داشته باشد، به همین خاطر است که پزشک متخصص احتمالا به شما توصیه می‌کند در طول دوره درمان با راکوتان به طور منظم وضعیت سلامت خود را از طریق آزمایش خون پایش نمایید.

برای خشکی پوست بعد از مصرف راکوتان چیکار کنیم؟

یکی از عوارض شایع مصرف راکوتان، خشکی پوست است، برای کنترل این عارضه باید از مرطوب‌کننده‌های قوی مناسب پوست خشک و حساس به طور مداوم استفاده کنید، به اندازه کافی آب بنوشید تا پوستتان را هیدراته نگه دارید، از مصرف شوینده‌های قوی پرهیزید و مهم‌تر از همه اینکه ضدآفتاب را فراموش نکنید. در نهایت اگر خشکی پوست بیش از حد آزار دهنده است با پزشک خود مشورت کنید تا درمان‌های جانبی را برای شما در نظر بگیرد.

آیا راکوتان روی پریودی تأثیر دارد؟

راکوتان به طور معمولا روی پریود اثر ندارد؛ اما در برخی افراد ممکن است در ابتدای مصرف این دارو، نامنظمی خفیفی در قاعدگی ایجاد شود که معمولا موقتی است. با این حال در صورت قطع یا تاخیر زیاد در پریود شدن باید حتما پزشک معالج خود را مطلع کنید.

آیا قرص راکوتان باعث نازایی می‌شود؟

خیر. هیچ کدام از پژوهش‌های علمی انجام شده تاثیر میان راکوتان و باروری دائمی را تایید نمی‌کنند. تنها نکته مهم این است که در زمان مصرف دارو و مدتی پس از تکمیل دوره درمان بارداری خطرناک است؛ زیرا دارو بر رشد جنین تاثیر منفی خواهد گذاشت. به همین دلیل در حین مصرف دارو رعایت اصول پیشگیری از بارداری الزامی است؛ اما پس از اتمام دوره درمان و با گذشت اندک زمانی از آن، مانعی برای بارداری وجود ندارد.

عوارض قطع ناگهانی راکوتان چیست؟

هرچند قطع ناگهانی راکوتان عوارض فوری و خطرناکی به همراه ندارد؛ اما بهتر است بدون مشورت با پزشک اتفاق نیوفتد. این کار ممکن است باعث شود آکنه‌ها به تدریج و حتی شدیدتر از قبل بازگردند و تلاش انجام شده بی‌فایده بماند.

موارد احتیاط مصرف قرص راکوتان

در زمان مصرف راکوتان لازم است برخی موارد را رعایت کنید. مهم‎ترین نکته در طول درمان با این دارو این است که به صورت مستمر سلامت خود را از طریق آزمایش خون پایش کنید. همچنین شما باید در این دوره از مصرف مشروبات الکی خودداری نمایید و اجازه استفاده از لیزر و اقدامات تهاجمی پوستی را نخواهید.

علاوه‌براین اهدای خون نیز در حین مصرف راکوتان مجاز نیست؛ اما در چه شرایطی باید در مصرف راکوتان احتیاط کرد؟ در ادامه به پاسخ این سوال می‌پردازیم:

راکوتان در بارداری

مصرف راکوتان در بارداری کاملا ممنوع است؛ زیرا این دارو ممکن است باعث بروز ناهنجاری‌های شدید در جنین شود. به همین خاطر لازم است که زنان در سنین باروری حداقل یک ماه پیش از مصرف، حین مصرف و یک ماه بعد از قطع کامل دارو حتما از روش‌های پیشگیری از بارداری مناسب استفاده کنند.

راکوتان در شیردهی

استفاده از راکوتان در دوان شیردهی نیز ممنوع است؛ چون دارو از طریق شیر مادر به نوزاد منتقل می‌شود و عوارض جبران ناپذیری خواهد داشت.

چه کسانی قرص راکوتان نخورند؟

همانطور که گفتیم مصرف راکوتان برای زنان باردار یا زنانی که در دوران شیردهی هستند ممنوع است؛ اما علاوه‌براین افرادی که دچار بیماری‌های کبدی، چربی خون کنترل نشده و بیماری‌های شدید سیستم ایمنی هستند نباید از این دارو استفاده کنند.

همچنین برخی افراد ممکن است به ایزوترتینوئین که ماده موثره اصلی راکوتان است، حساسیت داشته باشند که در همان ابتدای درمان مشخص خواهد شد، این افراد نیز مجاز به مصرف راکوتان نیستند.

تداخلات دارویی قرص راکوتان

راکوتان با برخی داروها تداخل دارد و در زمان مصرف آن باید از مصرف همزمان مکمل‎های ویتامینA، برخی آنتی‌بیوتیک‌ها مثل تتراسایکلین و به طور کلی داروهای موثر بر کبد پرهیز کرد. همچنین ضروری است که پیش از شروع درمان لیست کاملی از داروهای مصرفی خود به پزشک معالجتان ارائه کنید تا تداخلات احتمالی کاملا بررسی شود.

مقاله پیشنهادی: لیزر اربیوم برای درمان جای جوش چگونه عمل میکند؟

جمع‌بندی و سؤالات متداول

راکوتان یکی از مشتقات ویتامین A و قوی‌ترین روش درمان آکنه‌های شدید، کیستی و مقاوم به درمان است. مصرف این دارو باید حتما تحت نظارت پزشک و همراه با پایش مستمر وضعیت سلامتی توسط آزمایش خون صورت بگیرد. این دارو با هدف قرار دادن غدد چربی به درمان ریشه‌ای و عمقی جوش‌ها می‌پردازد و طول دوره درمان آن به همین دلیل طولانی است.

مصرف این دارو برای زنان باردار یا شیرده یا افراد مبتلا به بیماری‌های کبدی ممنوع است؛ همچنین کودکان نیز مجاز به مصرف راکوتان نیستند. در مجموع راکوتان یک کپسول قدرتمند برای درمان آکنه است که اگر زیر نظر پزشک مصرف شود نتایج فوق‌العاده‌ای به همراه خواهد داشت.